การดูแลแผลกดทับ

การดูแลแผลกดทับ
Pressure sore

รูปแสดงบริเวณที่พบแผลกดทับได้บ่อยครั้ง

          แผลกดทับ เป็นแผลที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยที่นอนติดเตียง สาเหตุเกิดจากผิวหนังบริเวณนั้นๆ ถูกกดทับเป็นเวลานาน บริเวณการเกิดแผลกดทับที่พบได้บ่อยจะเป็นบริเวณปุ่มกระดูกต่างๆ ซึ่งรับน้ำหนักตัวของผู้ป่วยกับผิวสัมผัสของเตียง เช่น ไหล่ทั้ง2ข้าง หลัง ก้น ข้อเท้าและส้นเท้า

          

               ระดับของแผลกดทับ

                 แผลกดทับสามารถแบ่งได้เป็น 4 ระดับ ดังนี้

            1. เกิดรอยแดงบริเวณผิวหนัง 

            2. เกิดแผลถลอก ผิวหนังกำพร้าฉีกขาด 

            3. เกิดแผลเป็นบริเวณชั้นกล้ามเนื้อ แต่ไม่ถึงเอ็นและกระดูก

            4. เกิดแผลเป็นกินลึกเป็นวงกว้างจนถึงชั้นกระดูกและเอ็น

แผลกดทับในระยะต่างๆ

การดูแลทำความสะอาดแผลกดทับ
   อุปกรณ์
1. ชุดทำแผลปราศจากเชื้อ (สามารถซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไป)
2. ถุงมือสะอาด
3.เบตาดีน  (Povidone-iodine)
4. น้ำเกลือล้างแผล  (0.9% NSS)
5.สำลีปราศจากเชื้อ (ปริมาณที่ใช้พิจารณาจากขนาดแผล)

6. แผ่นก็อซปราศจากเชื้อ (ขนาดแผ่นก็อซและปริมาณพิจารณาตามขนาดแผล)
7.แผ่น Fixomull หรือ เทปปิดแผล
8.ถุงขยะ

*ผมใช้เบตาดีนแทนแอลกอฮอล์ เนื่องจากแผลกดทับส่วนใหญ่จะเป็นแผลเปียก การใช้แอลกอฮอล์เช็ดรอบแผลจะเกิดการระคายเคือง และทำลายเนื้อเยื่อสร้างใหม่ของแผลได้

เบตาดีนชนิดขวด

แผ่นก็อซ

เทปปิดแผล

ไม้พันสำลี

สำลีก้อน

น้ำเกลือล้างแผล

แผ่นกาวปิดแผล Fixomull

ถุงมือสะอาด

ชุดทำแผลปราศจากเชื้อ

 

    ขั้นตอนการทำแผล

  1. ล้างมือให้สะอาด
  2. สวมถุงมือสะอาด แล้วเปิดแผลเพื่อประเมินขนาดแผลก่อนเตรียมอุปกรณ์ทำแผล
  3. ล้างมือให้สะอาดอีกครั้ง
  4. เปิดชุดทำแผลปราศจากเชื้อ เติมเบตาดีน และน้ำเกลือลงในชุดทำแผล
  5. เตรียมก็อซและสำลีให้เพียงพอต่อการทำแผล
  6. สวมถุงมือสะอาดคู่ใหม่
  7. ใช้มือจับที่คีบในชุดปราศจากเชื้อ
  8. คีบสำลีชุบเบตาดีน เช็ดทำความสะอาดบริเวณขอบแผลโดยรอบวนออกไปประมาณ1-2นิ้ว
  9. ใช้ลำลีชุบน้ำเกลือ เช็ดทำความสะอาดในแผล เช็ดวนจากกลางแผลออกนอกแผล
  10. ทายาลงในแผล (กรณีแพทย์สั่ง)
  11. ใช้ผ้าก็อซชุบน้ำเกลือบิดหมาดๆ ปิดบริเวณแผลโดยรอบเพื่อให้ความชุ่มชื้นแก่แผลและลดการเสียดสี
  12. ปิดแผลด้วก็อซแห้ง
  13. ปิดเทปแปะแผล หรือแผ่น Fixomull


                 *ควรทำแผลวันละ 1-2 ครั้ง
                 * หากแผลเปื้อนอุจจาระหรือปัสสาวะให้ทำแผลใหม่หรือเปลี่ยนผ้าก็อซทันที เพื่อป้องกันการติดเชื้อ
            

แผลกดทับในระยะที่2

แผลกดทับระยะที่3 มีเนื้อตายร่วมด้วย

การป้องกันแผลกดทับ

           ในผู้ป่วยติดเตียง ผู้ป่วยจะมีการเคลื่อนไหวร่างกายน้อย หรือทำได้ยากลำบากอยู่เดิมแล้ว หากว่าผู้ปวยเป็นแผลกดทับ ย่อมสร้างความลำบากให้แก่ผู้ดูแลผู้ป่วย การป้องกันแผลกดทับจึงเป็นวิธีที่ดีที่สุด ซึ่งการป้องกันแผลกดทับสามารถทำได้ดังนี้

             1. พลิกตะแคงตัวทุก 2 ชม.

             2. ใช้หมอนนุ่มๆรองบริเวณที่อาจพบแผลกดทับได้ง่าย

             3. ใช้เตียงลม (กรณีบ้านท่านสามารถซื้อได้)

             4. การดูแลไม่ให้ผิวหนังเปียก อับชื้น 

             5. ดูแลการขับถ่ายปัสสาวะ อุจจาระ

             6. ทาวาสลีน หรือครีมบำรุงผิวเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นแก่ผิวหนัง

     

นาฬิกาพลิกตะแคงตัว

เตียงลม

             หากท่านดูแลผู้ป่วยตามคำแนะนำของผมอย่างเคร่งครัดแล้ว แผลกดทับก็ไม่ใช่เรื่องน่ากลัวอีกต่อไป เราสามารถป้องกันการเกิดได้ และหากแผลเกิดขึ้นแล้ว การดูแลที่ถูกวิธีก็จะส่งผลให้แผลหายเร็ว